Người "vác tù và" của bản Mông

Thôn Pang Cáng nằm nép mình giữa những dãy núi cao, nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào dân tộc Mông. Với người dân nơi đây, ông Sùng A Hềnh không chỉ là một công dân mẫu mực, mà còn là "điểm tựa" tinh thần vững chắc. 8 năm đảm nhiệm vai trò Người có uy tín, ông đã dành trọn tâm huyết để làm cầu nối giữa ý Đảng và lòng dân.

Công việc của một Người có uy tín không đơn thuần là những cuộc hội họp. Hàng ngày, ông Hềnh cùng lãnh đạo thôn kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để vận động bà con chăm chỉ tăng gia lao động sản xuất, phòng chống tệ nạn xã hội và bài trừ hủ tục. 

Một trong những cuộc chiến cam go nhất mà ông theo đuổi chính là tình trạng tảo hôn ở địa phương khá phức tạp. Đã có nhiều trường hợp ông đến tận nhà khuyên ngăn, phân tích thiệt hơn, nhưng vì quan niệm lạc hậu, các hộ vẫn lén lút tổ chức cưới xin khi con trẻ chưa đủ tuổi. 

Không nản chí, ông lại tiếp tục kiên trì, dùng chính uy tín và sự chân thành của mình để thay đổi dần nhận thức của thế hệ trẻ và các bậc phụ huynh. Đến nay, trên địa bàn thôn Pang Cáng không còn tỉnh trạng tảo hôn.

Được Nhà nước quan tâm ghi nhận, ông thường xuyên được cử tham gia các lớp tập huấn để cập nhật kiến thức mới. Ông nói, hàng tháng, ông được cấp báo Dân tộc và Phát triển, báo tỉnh... thông tin trong những tờ báo đã giúp ông nắm bắt thêm được những chủ trương, những bài học, kinh nghiệm phát triển kinh tế gia đình để về truyền đạt lại cho bản làng.

"Đánh thức" đất rừng

Trước khi có cơ ngơi hiện tại như hiện nay, gia đình ông Sùng A Hềnh, từng trải qua những năm tháng kinh tế vô cùng khó khăn. Bước ngoặt thay đổi cuộc đời ông bắt đầu từ một sự quan sát đầy nhạy bén. Trong những chuyến đi giao chè tại khu vực Tập Lăng (một thôn nằm trong rừng, cách thôn Pang Cáng khoảng 8 km), ông tò mò tự hỏi vì sao bà con nơi đó lại có cuộc sống sung túc hơn hẳn. Khi biết câu trả lời nằm ở cây quế, khát vọng thoát nghèo trong ông bùng cháy mãnh liệt.

Năm 2013, ông Hềnh quyết định thực hiện một bước đi táo bạo. Với hai bàn tay trắng, ông vay vốn 50 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để mua cây giống. Thời điểm đó, nhiều người láng giềng không hiểu còn nhắc nhở ông về việc khó có đầu ra. 

Đáp lại những hoài nghi đó, ông Hềnh chỉ nhẹ nhàng nhưng cương quyết: “Cho dù không bán được thì tôi cũng có công phủ xanh đồi trọc, đất rừng”. Để bảo vệ thành quả, ông đã phải phạt cảnh cáo những người thả gia súc phá cây, đồng thời thuê tới 20 nhân công mỗi ngày để chăm bẵm rừng quế non khi chưa có công nghệ cao hỗ trợ.

"Trời không phụ lòng người", rừng quế trồng thử nghiệm đã mang lại trái ngọt. Với tư duy nhạy bén, ông chớp thời cơ để mở rộng sản xuất. Đến nay, diện tích quế của gia đình ông đã lên tới 14 ha, với mức thu nhập mỗi ha đạt khoảng 200 triệu đồng.

Phát triển kinh tế bằng tư duy đa ngành 

Không dừng lại ở cây quế, ông Sùng A Hềnh còn là người gìn giữ và phát triển nghề truyền thống của cha ông. Gia đình ông hiện sở hữu 2 ha chè cổ thụ, mang lại nguồn thu nhập ổn định và cao hàng năm. Ông trực tiếp duy trì quy trình sao chè thủ công, giữ trọn hương vị đặc trưng của vùng cao Văn Chấn.

Đặc biệt, năm 2015, ông Hềnh tiếp tục chứng tỏ tầm nhìn xa, khi là người đầu tiên tại thôn Pang Cáng mở mô hình kinh doanh lưu trú (Homestay). Xuất phát từ mong muốn bạn bè phương xa đến chơi có chỗ nghỉ chân dài ngày, ông đã quyết tâm xây dựng một điểm đến văn hóa. Hiện nay, gia đình ông là 1 trong 2 hộ tại thôn được cấp phép đầy đủ để đưa Homestay vào hoạt động.

Tại Homestay của ông Hềnh, du khách không chỉ được nghỉ ngơi mà còn được đắm mình trong không gian văn hóa bản địa: Trực tiếp trải nghiệm quy trình sao chè cổ thụ cùng gia chủ; thưởng thức tiếng sáo, khèn Mông đặc sắc giữa đại ngàn; khám phá những món ăn đặc sản do chính tay gia đình chế biến.

Nói về ông Hềnh, Trưởng thôn Vàng A Hà không giấu được sự tự hào: Ông Hềnh là một người làm kinh tế tốt, nói được, làm được và là điển hình gương mẫu của thôn. Trong bối cảnh kinh tế xã đang chuyển dịch cơ cấu, tập trung vào cây chè và cây quế, sự tiên phong của ông Hềnh chính là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy sự đi lên của cả vùng đất Pang Cáng.

Sự thành công của ông Sùng A Hềnh không chỉ đo bằng con số 40 triệu đồng thu nhập mỗi tháng, hay gây dựng được cơ ngơi khang trang, giá trị lớn nhất mà ông tạo ra chính là sự lan tỏa tinh thần làm giàu cho cộng đồng.

Còn với Người uy tín Sùng A Hềnh, mình thoát nghèo được thì cũng phải giúp bà con thoát nghèo. Bất kể ai trong bản muốn học cách ươm giống hay kỹ thuật chăm sóc cây quế, ông đều tận tình chỉ bảo. Việc thuê nhân công địa phương làm rừng cũng là cách ông tạo thêm việc làm thường xuyên cho bà con dân tộc Mông trong thôn có thêm thu nhập, ổn định được cuộc sống