Đầu tư “trúng, đúng”

Theo Báo cáo kết quả xác định, phân định vùng đồng bào DTTS và miền núi; thôn đặc biệt khó khăn; xã khu vực I, II, III trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Bắc Ninh có 30 xã, 713 thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030 và 164 thôn đặc biệt khó khăn giai đoạn 2026 - 2030.

Hiện toàn tỉnh có 274.199 người DTTS với 42 thành phần dân tộc sinh sống ở vùng đồng bào DTTS theo kết quả phân định. Đây là khu vực có vị trí quan trọng về quốc phòng - an ninh, đồng thời giàu tiềm năng phát triển nông, lâm nghiệp và du lịch sinh thái.

Khu vực này đã có bước phát triển nhưng chưa bền vững; sản xuất còn nhỏ lẻ, thu nhập bình quân đầu người thấp, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo cao. Hạ tầng được đầu tư nhưng thiếu đồng bộ; chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế, nguy cơ tái nghèo vẫn hiện hữu.

Điển hình như xã Tân Sơn, trước khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, xã đạt 14/19 tiêu chí nông thôn mới theo bộ tiêu chí của giai đoạn 2020 - 2025. Xác định việc phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới trong giai đoạn tới không thể nóng vội, xã đang rà soát toàn bộ các tiêu chí theo bộ tiêu chí mới để xây dựng kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030.

Theo ông Vi Văn An - Chủ tịch UBND xã Tân Sơn, sau sáp nhập, quy mô địa bàn mở rộng, nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của người dân tăng nhanh, trong khi nhiều tuyến đường đã xuống cấp, mặt cắt hẹp, không còn phù hợp. Đây là khó khăn lớn đối với địa phương trong lộ trình phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới trước năm 2030. 

"Địa phương xây dựng thứ tự ưu tiên các công trình cần đầu tư, đồng thời đề nghị tỉnh quan tâm bố trí nguồn lực để nâng cấp, mở rộng các tuyến đường thiết yếu, bảo đảm an toàn giao thông và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội”, ông Vi Văn An cho biết.

Tương tự, ở xã Đồng Kỳ, “điểm nghẽn” ngăn cản sự phát triển của địa phương này chính là hạ tầng giao thông liên thôn, trục nội đồng và tiêu chí thu nhập của người dân. Theo lãnh đạo UBND xã Đồng Kỳ, căn cứ nguồn ngân sách do cấp trên phân bổ, xã sẽ rà soát, ưu tiên đầu tư hạ tầng, các mô hình sinh kế, tập trung nâng cao đời sống người dân.

Nỗ lực lớn, quyết tâm cao

Thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội và Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, Tỉnh ủy Bắc Ninh đã ban hành Chương trình số 22-CTr/TU, trong đó, đặt mục tiêu phát triển toàn diện, bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030. 

Mục tiêu chương trình nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển với các khu vực khác trong tỉnh. Tổng nguồn lực dự kiến dành cho Chương trình khoảng 25.000 tỷ đồng, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Bắc Ninh trong việc tạo đột phá phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi. 

Theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Bắc Ninh Đào Duy Trọng, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Bắc Ninh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn bình quân 1,5%/năm; đến năm 2030, thu nhập bình quân của người dân vùng DTTS và miền núi tăng gấp 2 lần so với năm 2025; cơ bản xóa bỏ các xã, thôn đặc biệt khó khăn; 40% số xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Đồng thời chú trọng đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phấn đấu 100% đường đến trung tâm xã được nâng cấp theo quy hoạch; phấn đấu 98% trường học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1; 99% dân số tham gia bảo hiểm y tế; 60% người dân được sử dụng nước sạch…

Tỉnh Bắc Ninh sẽ tập trung thu hút đầu tư vào công nghiệp chế biến, tiểu thủ công nghiệp, phát triển du lịch sinh thái; thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; đồng thời mở rộng kênh tiêu thụ qua các nền tảng số.

Các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa tiếp tục được đầu tư chiều sâu. Việc dạy học ngôn ngữ DTTS được mở rộng; năng lực y tế cơ sở được nâng cao; các giá trị văn hóa truyền thống được phục hồi và lan tỏa...

Cùng với đó, tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp lồng ghép hiệu quả các nguồn lực, hoàn thiện chính sách hỗ trợ và đẩy mạnh chuyển đổi số, từng bước xóa “vùng lõm” kết nối.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phan Thế Tuấn, tỉnh Bắc Ninh đã đề ra 10 nhóm chỉ tiêu, mục tiêu cốt lõi là đến năm 2030 xóa bỏ 19 xã đặc biệt khó khăn và nâng mức thu nhập của người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi lên gấp 2 lần so với năm 2025.

Với cách tiếp cận bài bản, gắn kết chặt chẽ với Chương trình MTQG và nguồn lực đầu tư lớn, Bắc Ninh đang từng bước tạo dựng nền tảng phát triển bền vững cho vùng DTTS và miền núi, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.