Lễ hội Khỏi Kêm (còn gọi là lễ "mở cửa rừng") là nghi lễ truyền thống đặc sắc của người Dao Thanh Y và Dao Thanh Phán tại xã Đường Hoa. Đây không chỉ là dịp để cộng đồng tụ họp mà còn là thời khắc thiêng liêng để tôn vinh tổ tiên, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nâng cao ý thức bảo vệ rừng.

Dù bừng sáng nhất trong hội hè, nhưng sắc màu văn hóa ấy vẫn hiện diện bền bỉ trong từng nếp sinh hoạt thường ngày, trong lao động và từng bước chân của người dân nơi đây.

Trong không gian lễ hội, màu đỏ trở thành gam màu chủ đạo, phủ lên những bộ trang phục tinh xảo. Đối với người Dao, màu đỏ là biểu tượng của sự sống, sự may mắn và sức mạnh xua đuổi tà ma.

Người Dao Thanh Phán: Nổi bật với trang phục cầu kỳ, thêu dệt từ nhiều tháng hoặc nhiều năm. Áo dài chàm đen điểm xuyết chỉ đỏ, trắng, vàng cùng chiếc mũ đội đầu cao đính bạc mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc.

Người Dao Thanh Y: Gây ấn tượng mạnh bởi sắc đỏ rực rỡ bao trùm gần như toàn bộ trang phục, từ khăn đội đầu cho đến thắt lưng.

Bên cạnh phụ nữ, nam giới người Dao cũng diện những bộ trang phục mang đậm dấu ấn văn hóa với các chi tiết thêu tay và khăn buộc đầu đặc trưng khi tham gia các nghi thức múa hát, trò chơi dân gian.

Điều làm nên nét đặc biệt của văn hóa Dao là sự hiện diện tự nhiên của trang phục truyền thống ngay cả trên nương rẫy hay lúc chăm sóc gia đình. Nghề thêu dệt tại Quảng Ninh không chỉ là kỹ năng mà còn là di sản truyền đời.

Những bé gái từ nhỏ đã được bà và mẹ dạy cách cầm kim, phối màu và kể chuyện qua từng mũi thêu. Mỗi bộ trang phục vì thế là một câu chuyện về nguồn cội và thế giới quan của người Dao.

Tại xã Đường Hoa, tỉnh Quảng Ninh, nơi có hơn 40,33% bà con DTTS (chủ yếu là người Dao), công tác bảo tồn văn hóa đang được đẩy mạnh gắn liền với phát triển du lịch.

Anh Bùi Văn Chãi, Trưởng Phòng Văn hóa xã Đường Hoa, cho biết: xã Đường Hoa được sát nhập 3 xã là Quảng Sơn, Đường Hoa và Quảng Long. Xã Đường Hoa có hơn 40,33% bà con DTTS, chủ yếu là người Dao. Được sự chỉ đạo của các cấp xã Đường Hoa cũng đã tích cực xây dựng đề án phát triển văn hóa, nhất là bảo tồn các giá trị văn hoa phi vật thể, gắn với phát triển du lịch.

Năm 2026 xã phục dựng 2 lễ hội: Ở vùng biển có Lễ hội Tiễn tàu (mở cửa biển), vùng đồng bằng có Lễ hội Xuống đồng của người Kinh và miền núi có Lễ hội Khỏi Kêm - khơi nguồn văn hóa Trúc Bài Sơn, còn gọi là "mở cửa rừng"). Lễ hội Khỏi Kêm là nghi lễ truyền thống đặc sắc của người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) tại xã Đường Hoa, mang ý nghĩa tâm linh cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ rừng và tôn vinh, bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống của người Dao.

Chị Phạm Thị Hương du khách đến từ xã Quảng Hà, tỉnh Quảng Ninh, cho biết: "Tôi rất vui khi được xem lễ hội của người Dao nơi đây. Đây là một lễ hội tái hiện lại đời sống, tập tục văn hóa của dân tộc Dao, nhóm Thanh Y và Thanh Phán. Điều để lại ấn tượng với chị, là phần thi trang phục vấn tóc của người Dao và được mua những đặc sản sạch của bà con nơi đây.

Lễ hội Khỏi Kêm là một lát cắt rực rỡ trong bức tranh văn hóa rộng lớn của người Dao. Những gam màu đỏ, vàng, trắng trên nền chàm đen ấy vẫn đang bền bỉ tồn tại như một nét chấm phá không thể thay thế trong dòng chảy của nhịp sống hiện đại.