Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, khi thông tin lan nhanh hơn nhận thức và cảm xúc nhiều khi đi trước lý trí, có những giá trị đang âm thầm bị bào mòn mà chúng ta chưa kịp nhận ra: đó là ký ức văn hóa, là niềm tin cộng đồng, là sợi dây gắn kết con người trong đời sống xã hội.

Tết Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer, nếu nhìn ở bề nổi, chỉ là một lễ hội truyền thống. Nhưng nếu nhìn ở chiều sâu, đó là một thiết chế văn hóa đặc biệt: nơi đạo lý được bồi đắp, niềm tin được tái tạo, và quan trọng hơn, là không gian nuôi dưỡng “thế trận lòng dân” - nền tảng tinh thần cốt lõi bảo đảm sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước.

Thực tiễn tại TP. Hồ Chí Minh trong dịp Tết Chôl Chnăm Thmây năm 2026 cho thấy, khi các hoạt động thăm hỏi, chúc Tết, tặng quà được tổ chức đúng tầm, đúng đối tượng và đúng tinh thần văn hóa, thì hiệu quả không chỉ dừng ở an sinh xã hội, mà còn lan tỏa niềm tin và củng cố sự gắn kết trong cộng đồng.

Như Thứ trưởng Nông Thị Hà nhấn mạnh trong chuyến công tác ngày 13/4/2026: “Tết Chôl Chnăm Thmây không chỉ là một ngày Tết truyền thống, mà còn là không gian để đồng bào hướng về cội nguồn, củng cố niềm tin, tăng cường đoàn kết…”.

Đó không chỉ là lời chúc Tết, mà là một thông điệp chính trị - xã hội có chiều sâu: giữ văn hóa chính là giữ nền tảng của niềm tin.

Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận: Không phải ở đâu, không phải lúc nào, các hoạt động văn hóa - lễ hội cũng được tiếp cận đúng tầm.

Ở một số nơi, tư duy “làm sự kiện” vẫn còn chi phối: Nặng về hình thức, thiên về bề nổi, trong khi chiều sâu văn hóa và giá trị cộng đồng chưa được đầu tư tương xứng.

Nếu Tết chỉ dừng lại ở những chương trình mang tính trình diễn, những nghi thức lặp lại theo khuôn mẫu, thì chính chúng ta đang vô tình làm “mỏng hóa”, thậm chí “rỗng hóa” nền tảng văn hóa.

Và khi nền tảng ấy bị suy yếu, niềm tin xã hội sẽ bị bào mòn; khi niềm tin suy giảm, “thế trận lòng dân” khó có thể được giữ vững từ bên trong.

Thực tiễn từ cộng đồng cũng cho thấy nhận thức rất rõ về điều này. Một vị Hòa thượng Phật giáo Nam tông Khmer chia sẻ: “Giữ gìn Tết cổ truyền không chỉ là giữ phong tục, mà là giữ đạo lý, giữ niềm tin và giữ sự gắn kết của cộng đồng”. Đó không chỉ là góc nhìn tôn giáo, mà là một nhận thức xã hội sâu sắc.

Bởi lẽ, cần khẳng định một nguyên lý mang tính nền tảng: Không có “thế trận lòng dân” nếu không có nền tảng văn hóa; và không có nền tảng văn hóa nếu thiếu những không gian sống động như Tết truyền thống.

Một quốc gia có thể phát triển nhanh nhờ công nghệ. Có thể vươn xa nhờ chiến lược. Nhưng chỉ có thể trụ vững lâu dài khi còn giữ được những giá trị gốc rễ.

Một cái Tết - để con người tìm về cội nguồn. Một cộng đồng - để niềm tin được nuôi dưỡng. Nếu một ngày những giá trị ấy bị xem nhẹ, thì không một chính sách nào có thể bù đắp kịp những rạn nứt từ bên trong.

Nhưng nếu được gìn giữ và phát huy, thì không một thế lực nào có thể làm lung lay nền tảng xã hội. Bởi lẽ, giữ được văn hóa là giữ được niềm tin. Giữ được niềm tin là giữ được sức mạnh bền vững nhất - sức mạnh của lòng dân.

Và khi lòng dân còn vững, thì không một biến động nào có thể làm chệch hướng phát triển của đất nước./.