Những bước chân không mỏi

Khi cái nắng hanh hao của mùa khô bắt đầu len lỏi qua từng cánh rừng nguyên sinh, cũng là lúc những thành viên trong Tổ bảo vệ rừng của làng Ba Rờ Gốc, xã Sa Thầy bắt đầu cho chuyến tuần tra rừng dài ngày. Dẫn đầu đoàn là anh A Khử, một người đã dành nhiều năm gắn bó với những cánh rừng nơi đây.

Đi giữa khu rừng cổ thụ xanh mát, anh A Khử chia sẻ: Với dân làng mình, rừng là lẽ sống. Bởi rừng nuôi dưỡng nguồn nước để trồng lúa, trồng cây công nghiệp và rừng bảo vệ văn hóa truyền thống của người DTTS. Nếu rừng mất đi, linh hồn của làng cũng không còn. Vì thế, dù công việc nương rẫy bận rộn đến đâu, chúng tôi vẫn ưu tiên việc đi tuần rừng trước.

Làng Ba Rờ Gốc hiện có 30 hộ gia đình nhận khoán quản lý và bảo vệ 750 ha rừng thuộc Vườn quốc gia Chư Mom Ray. Để việc quản lý đạt hiệu quả cao nhất, làng chia thành 7 tổ tự quản, thay phiên nhau tuần tra rừng hằng tuần.

Anh A Bếk, làng Ba Rờ Gốc, xã Sa Thầy tham gia Tổ nhận khoán quản lý, bảo vệ rừng cho biết: Chúng tôi không chỉ đi tuần tra, mà đi để lắng nghe hơi thở của rừng. Trong quá trình tuần tra, nếu phát hiện các bẫy thú, thì chúng tôi sẽ gỡ bỏ và phát hiện phát hiện những dấu vết lạ, hay người lạ xâm nhập thì chúng tôi kịp thời báo cho Đội quản lý bảo vệ rừng của Vườn quốc gia Chư Mom Ray để xử lý.

Vườn quốc gia Chư Mom Ray có tổng diện tích hơn 56.000 ha, với hệ thực vật khá phong phú, đa dạng về số loài, trạng thái và được đánh giá là một trong những Vườn Quốc gia lớn nhất của Việt Nam. 

Hiện nay, vườn giao khoán quản lý, bảo vệ 3.400 ha rừng cho 8 cộng đồng thôn, với 140 hộ tham gia (chủ yếu là đồng bào DTTS). Tổng kinh phí chi trả cho 8 cộng đồng hơn 2,6 tỷ đồng/năm.

Hàng năm, các cộng đồng đều ký bản cam kết bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng. Cùng với đó, họ chủ động xây dựng kế hoạch, phân công lịch đi tuần tra bảo vệ rừng hằng tuần.

"Tai mắt" của lực lượng bảo vệ rừng

Kể từ khi chính sách giao khoán quản lý, bảo vệ rừng được triển khai rộng khắp, nhận thức của đồng bào DTTS về việc giữ rừng đã có nhiều thay đổi. Mỗi người dân đã thực sự trở thành “tai mắt” của lực lượng chức năng trong công tác bảo vệ rừng.

Ông A Đưin, Bí thư Chi bộ làng Ba Rờ Gốc, xã Sa Thầy cho biết: Việc tham gia quản lý bảo vệ rừng không chỉ giúp bà con có thêm thu nhập, cải thiện đời sống, mà quan trọng hơn, nó gắn trách nhiệm của cá nhân vào sự sinh tồn của cánh rừng. Khi quyền lợi được đảm bảo, trách nhiệm cũng từ đó mà nhân lên.

Mùa khô ở Tây Nguyên, luôn là cuộc chiến cam go của những người giữ rừng ở Vườn quốc gia Chư Mom Ray. Chỉ cần một tàn lửa nhỏ cũng có thể thiêu rụi công sức bảo tồn của nhiều thập kỷ. Đây là lúc vai trò "tai mắt" của người dân làng Ba Rờ Gốc và 7 cộng đồng khác phát huy tối đa tác dụng .

Việc tuần tra, bảo vệ rừng không chỉ dừng lại ở việc đi bộ, các tổ bảo vệ rừng còn thực hiện phát dọn đường băng cản lửa; tuyên truyền người dân trong làng không mang lửa vào rừng khi đi canh tác nương rẫy gần bìa rừng. Đồng thời, chủ động cung cấp thông tin kịp thời về các đối tượng có ý định khai thác lâm sản hoặc săn bắt động vật hoang dã.

Ông Đào Xuân Thuỷ, Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Chư Mom Ray cho biết: Sự tham gia của cộng đồng dân cư, là yếu tố then chốt giúp diện tích rừng giao khoán nhiều năm qua được bảo vệ tốt, không để xảy ra vi phạm. Người dân hiểu rừng, thuộc từng hốc đá, khe suối, nên họ phát hiện biến động nhanh hơn bất kỳ ai, họ chính là nguồn thông tin quan trọng giúp cho đơn vị làm tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng.

Trong cái nắng nóng của mùa khô Tây Nguyên, những thành viên trong các tổ bảo vệ rừng vẫn tiếp tục hành trình của mình. Dưới những tán cây rừng cổ thụ hàng trăm năm tuổi, họ tự hào vì mình là một phần của đại ngàn. Những “tai mắt” ấy vẫn đang ngày đêm canh giữ rừng, đảm bảo rằng màu xanh của Vườn quốc gia Chư Mom Ray sẽ còn mãi.