Đôi giày gắn với những cột mốc quan trọng của người phụ nữ Giáy

Dân tộc Giáy - một cộng đồng sinh sống lâu đời tại các tỉnh miền núi phía Bắc, nổi tiếng với nghề làm giày thủ công đòi hỏi sự tỷ mỉ, tinh tế. Đôi giày không chỉ là vật dụng đi lại, mà còn là biểu tượng đời sống tinh thần của cộng đồng người Giáy.

Tuy nhiên, theo thời gian, nghề làm giày truyền thống của người Giáy đang dần bị lãng quên. Số nghệ nhân gắn bó với nghề ngày một ít và phần lớn đã cao tuổi, trong khi lớp trẻ không còn mặn mà, vì công đoạn làm giày đòi hỏi sự kiên nhẫn và mất nhiều thời gian. 

Đưa "nét Giáy" từ bản làng xuống phố

Trước thách thức trên, dự án “Dáng giày nét Giáy” đã được triển khai, bắt đầu bằng hành trình tìm về thôn Lài Cò (Đồng Văn, Tuyên Quang) - nơi nghề làm giày vẫn được những nghệ nhân cao tuổi gìn giữ.

Tại đây, nhóm đã tổ chức Workshop “Trải nghiệm làm giày cùng người Giáy”. Người tham dự được trực tiếp tiếp cận giá trị văn hóa này tại Laco Homestay. Họ được nghe nghệ nhân kể lại ý nghĩa của từng họa tiết trong đôi giày truyền thống.

Sau hành trình tại miền núi, đôi giày Giáy đã có "bước chuyển giao và sự tiếp nối" khi "xuống phố" và hòa mình vào nhịp sống trẻ tại Hà Nội.

Tại khu phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm, hoạt động Check-in và phỏng vấn nhanh với đôi giày Giáy đã tạo nên sự tò mò và thích thú cho giới trẻ. Nhiều bạn trẻ bày tỏ sự ngạc nhiên, ấn tượng và mong muốn chia sẻ câu chuyện này để nhiều người biết hơn về giá trị văn hóa độc đáo này.

Trao đổi với phóng viên, em Vũ Huyền Trang, Trưởng ban Đối ngoại dự án, chia sẻ về sự thay đổi trong nhận thức: “Lắng nghe nghệ nhân giải thích ý nghĩa từng họa tiết, em cảm thấy vô cùng ngưỡng mộ. Trước đây, em chỉ nhìn thấy những hình thù, họa tiết ấy như một cách trang trí đẹp mắt. Nhưng giờ đây, em biết chúng chứa đựng cả một đời sống tinh thần vô cùng phong phú của người Giáy”.

 “Bản thân em cảm thấy thế hệ trẻ cần tích cực tìm hiểu, trải nghiệm trực tiếp nghề làm giày truyền thống và chia sẻ câu chuyện này với bạn bè, cộng đồng. Điều quan trọng,chúng ta vừa trân trọng kỹ thuật, vừa truyền cảm hứng để giá trị văn hóa này tiếp tục sống và được biết đến rộng rãi hơn”, Huyền Trang nhấn mạnh thêm về vai trò của thế hệ trẻ

Hành trình lan tỏa tiếp tục được nối dài tại Hà Nội, với một Workshop sáng tạo vào ngày 28/11/2025. Tại sự kiện này, những chiếc móc khóa dáng giày do người trẻ tự tay thêu và trang trí thể hiện sự hòa quyện giữa kỹ thuật truyền thống và cảm hứng đương đại.

“Dáng giày nét Giáy” đã mang đến cho công chúng một góc nhìn gần gũi hơn về nghề làm giày, không chỉ là kỹ thuật thủ công, mà còn là nét đẹp văn hóa của cộng đồng người Giáy.

Quan trọng hơn, dự án đã chứng minh rằng, người trẻ hoàn toàn có thể trở thành cầu nối để các giá trị văn hóa được biết đến rộng rãi và được cảm nhận theo những cách mới mẻ, tích cực hơn.