Những ngày giáp Tết Nguyên đán, trên các cánh đồng vùng núi xứ Thanh, không khí thu hoạch riềng trở nên nhộn nhịp. Từng bao củ riềng được đào lên, đóng gói ngay tại ruộng, chờ thương lái đến thu mua. Nụ cười rạng rỡ của bà con nông dân phần nào cho thấy niềm tin vào một vụ mùa bội thu, hứa hẹn cái Tết đủ đầy.

Tại thôn 5, xã Xuân Du, gia đình chị Lưu Thị Lý là một trong những hộ vươn lên thoát nghèo nhờ cây riềng. Trên diện tích 10 sào, năm vừa qua gia đình chị thu hoạch khoảng 25 tấn riềng trong 2 vụ. Với giá bán dao động từ 8.000 - 10.000 đồng/kg, sau khi trừ toàn bộ chi phí, chị Lý lãi khoảng gần 200 triệu đồng.

Chị Lý cho biết, trước đây gia đình chủ yếu cấy lúa nhưng hiệu quả thấp, thu nhập bấp bênh. Năm 2018, chị mạnh dạn chuyển sang trồng riềng. “Chi phí đầu tư mỗi sào chỉ khoảng 3 triệu đồng. Cây riềng ít sâu bệnh, sinh trưởng nhanh, không tốn nhiều công chăm sóc nhưng hiệu quả kinh tế cao gấp khoảng 5 lần so với trồng lúa, sắn hay ngô”, chị Lý chia sẻ.

Nhờ phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, cây riềng cho năng suất ổn định, đầu ra thuận lợi. Riêng dịp cuối năm 2025, gia đình chị Lý thu khoảng 4 tấn riềng, bán được 36 triệu đồng. 

“Năm nay thời tiết thuận lợi, riềng được mùa, được giá nên người trồng rất phấn khởi. Tôi dành một phần tiền để sắm Tết, phần còn lại gửi tiết kiệm”, chị Lý cho biết.

Xuân Du hiện được xem là một trong những “thủ phủ riềng” của vùng núi xứ Thanh. Khoảng 10 năm nay, cây riềng đã được người dân đưa vào canh tác trên gần 200 ha, từng bước thay thế lúa và các cây trồng kém hiệu quả.

Theo ông Lê Đắc Thắng, Trưởng thôn 5, xã Xuân Du, cây riềng không kén đất, hầu như không có sâu bệnh, năng suất ổn định 55 - 60 tấn mỗi ha/năm. Với giá bán từ 8.000 - 10.000 đồng/kg, người trồng có thể thu lãi khoảng 200 triệu đồng mỗi ha.

Không chỉ ở Xuân Du, tại xã Thăng Bình, cây riềng cũng đang trở thành hướng đi mới giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập. Trên thửa ruộng gần 1ha ở thôn Mỹ Quang, anh Lê Bá Bằng cho biết gia đình đã chuyển từ trồng mía sang trồng riềng từ vài năm nay. 

“So với mía, cây riềng nhẹ công, ít sâu bệnh, chi phí thấp nhưng thu nhập ổn định hơn nhiều. Quan trọng nhất là không lo cảnh được mùa rớt giá”, anh Bằng chia sẻ.

Là người đi đầu đưa cây riềng vào đồng ruộng ở thôn Mỹ Quang, ông Trần Thế Xanh, Trưởng thôn, cho biết ngay vụ đầu tiên, gia đình ông thu được khoảng 70 tấn củ trên 1 ha, doanh thu gần 500 triệu đồng, lợi nhuận đạt khoảng 300 triệu đồng, cao gấp 8 - 10 lần so với trồng mía.

Từ những mô hình tiên phong, hàng chục hộ dân tại Thăng Bình đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, coi riềng là hướng đi bền vững để thoát nghèo, làm giàu. Anh Nguyễn Bá Quế, một hộ trồng riềng tiêu biểu, cho biết với 2ha riềng, mỗi năm gia đình anh lãi gần 700 triệu đồng, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho 3 - 4 lao động địa phương.

Tuy mang lại hiệu quả rõ rệt, việc phát triển cây riềng tại nhiều địa phương vẫn còn mang tính tự phát, quy mô nhỏ lẻ. Các hộ dân mong muốn được hỗ trợ về giống, kỹ thuật, quy hoạch vùng nguyên liệu và liên kết tiêu thụ để cây riềng thực sự trở thành cây trồng chủ lực, hướng tới phát triển bền vững.

Trên những cánh đồng vùng cao xứ Thanh, cây riềng đang khẳng định vai trò là cây chủ lực trong phát triển kinh tế của người nông dân, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống và mở ra hướng đi mới cho kinh tế nông nghiệp miền núi.