Giữ vai trò nòng cốt trong quá trình ấy chính là Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh An Giang – lực lượng trực tiếp bám dân, bám địa bàn, sát cánh cùng đồng bào trong từng phum sóc, từng mái chùa, từng dòng kênh dọc biên giới.

Đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào vùng biên

Từ năm 2021, BĐBP tỉnh An Giang đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp theo Đề án “Tổ chức tập huấn chuyên sâu, tuyên truyền, phổ biến Luật Biên phòng Việt Nam giai đoạn 2021–2025”. Hàng trăm hội nghị, buổi tập huấn được tổ chức đã trực tiếp tiếp cận hàng chục nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ, đoàn thể, học sinh, sinh viên và người dân sống dọc biên giới.

Các nội dung tập trung vào những vấn đề thiết thực như Luật Biên phòng Việt Nam, phòng chống xuất cảnh trái phép, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo lao động “việc nhẹ, lương cao”, pháp luật về chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), bảo vệ biên giới và đấu tranh phòng chống tội phạm. Hoạt động này được thiết kế phù hợp với từng nhóm cộng đồng, từng khu vực dân cư, từng dân tộc và tín ngưỡng, đảm bảo hiệu quả trong việc tiếp nhận thông tin pháp luật một cách tự nhiên nhất.

Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo An Giang, ông Danh Tha cho biết: Sự phối hợp giữa BĐBP với Sở đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Theo ông, những lớp tuyên truyền dành cho Người có uy tín trong cộng đồng giúp họ trở thành hạt nhân lan tỏa pháp luật đến từng gia đình, phum sóc. Trong cộng đồng Khmer - nơi vai trò của Người có uy tín đặc biệt quan trọng - việc tiếp cận thông qua các vị Acha, trưởng phum sóc hay người đứng đầu hội đoàn đã phát huy hiệu quả tối ưu.

Tại nhiều chùa Khmer dọc theo tuyến biên giới những buổi thuyết giảng kết hợp tuyên truyền pháp luật đã trở thành nếp quen. Cán bộ Biên phòng không chỉ cung cấp kiến thức pháp lý mà còn giải thích tận tình bằng ngôn ngữ dễ hiểu và minh họa qua các tình huống thực tế để đồng bào dễ dàng ghi nhớ.

Đại đức Chau Bện chia sẻ: Các cán bộ Biên phòng thường phối hợp với nhà chùa tổ chức những buổi nói chuyện để kêu gọi bà con nâng cao cảnh giác. Qua đó, giúp phật tử tránh bị kẻ xấu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để xuyên tạc các chính sách của Đảng và Nhà nước hoặc dụ dỗ vượt biên trái phép. Những hoạt động này đã mang lại sự tin tưởng lớn hơn đối với lực lượng Biên phòng và pháp luật Việt Nam.

Khi pháp luật được chuyển tải bằng những phương pháp trực quan, gần gũi với văn hóa, tín ngưỡng và thông qua sự kết nối quân-dân chặt chẽ, hiệu quả tuyên truyền càng tăng lên rõ rệt. 

Tuyên truyền đa nền tảng – mở rộng không gian lan tỏa pháp luật

Không dừng ở việc tuyên truyền trực tiếp, BĐBP tỉnh An Giang còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong phổ biến pháp luật. Hàng trăm tin, bài, video clip, infographic được đăng tải trên mạng xã hội, cổng thông tin của tỉnh và các nền tảng truyền thông số.

Nhờ cách làm linh hoạt, đã có hơn 2 triệu lượt người tiếp cận thông tin trên môi trường số; gần 100.000 lượt tương tác và hàng trăm lượt chia sẻ của người dân.

Bên cạnh đó, các đơn vị Biên phòng còn xây dựng hơn 800 file âm thanh tuyên truyền bằng tiếng Việt và tiếng Khmer để phát trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở – công cụ quen thuộc và hữu ích đối với nhiều vùng biên giới.

Ông Danh Hùng, Người có uy tín ấp Trà Phô (xã Giang Thành), chia sẻ: Bà con khu vực này nghe được tiếng Việt chưa giỏi, nhờ các chú bộ đội tuyên truyền tiếng Khmer nên bà con nắm và hiểu được hết. 

Nhờ sự phối hợp đồng bộ của toàn hệ thống chính trị, các chuyên đề pháp luật đã trở nên gần gũi hơn với người dân. Nhiều mô hình hiệu quả được triển khai rộng rãi, như: sân khấu hóa tuyên truyền tại các phum sóc, tổ chức cuộc thi tìm hiểu pháp luật, thành lập câu lạc bộ pháp luật, chiếu phim lưu động và tuyên truyền song ngữ Việt – Khmer trong các lễ hội truyền thống. Những mô hình “Tiếng kẻng an ninh biên giới”, “Dòng họ tự quản đường biên”, “Tổ tự quản phum sóc” tiếp tục phát huy hiệu quả. Ở nhiều địa phương, đồng bào Khmer, Chăm, Kinh cùng chung tay giữ vững biên giới hòa bình, hữu nghị.

Chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động

Những đổi thay từ công tác tuyên truyền pháp luật đã góp phần quan trọng trong phòng chống xuất cảnh trái phép, ngăn chặn hành vi vi phạm IUU, nâng cao ý thức cảnh giác, tham gia bảo vệ biên giới của người dân. Nhiều vụ việc được người dân phát hiện, báo tin kịp thời; nhiều trường hợp bị dụ dỗ “xuất cảnh lao động bất hợp pháp” đã được Người có uy tín vận động ở lại thành công, chấp hành pháp luật.

Điều làm nên giá trị bền vững của công tác tuyên truyền pháp luật tại An Giang không chỉ là con số, mà là cách mà lực lượng Biên phòng thực hiện: Bằng sự gần gũi, tôn trọng, chân thành và thấu hiểu văn hóa của từng cộng đồng dân tộc.

Theo Đại tá Nguyễn Văn Hiệp – Phó Chính uỷ Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh, Chính ủy Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh An Giang, sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của người dân thời gian qua đến từ sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Biên phòng và các ngành, địa phương. Qua Khảo sát của BĐBP cho thấy tỷ lệ người dân nắm vững nội dung cơ bản của Luật Biên phòng tăng từ 25% (2022) lên 85% (2025).

Đại tá Nguyễn Văn Hiệp thông tin: “Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh đã ký kết phối hợp với 20 huyện, thị, thành phố khu vực biên giới của hai tỉnh Kiên Giang và An Giang khi chưa sáp nhập. Cùng với đó, các cơ quan báo chí, Ban Tuyên giáo và Dân vận đã đồng hành thực hiện nhiều chương trình tọa đàm, giao lưu tương tác, từ đó lan tỏa kiến thức pháp luật đến đồng bào vùng sâu, vùng xa của khu vực biên giới”.